Samodzielni

Prawa i obowi─ůzki ucznia

Obowi─ůzek szkolny

Nauka jest w Polsce obowi─ůzkowa do uko┼äczenia 18 roku ┼╝ycia. Je┼Ťli nie ucz─Öszczasz do szko┼éy, Twoi opiekunowie b─Öd─ů musieli odpowiedzie─ç za to przed s─ůdem lub zap┼éaci─ç kar─Ö.

Pomoc pieni─Ö┼╝na

Je┼Ťli b─Ödziesz kontynuowa─ç nauk─Ö, mo┼╝esz otrzymywa─ç (najd┼éu┼╝ej do 25 roku ┼╝ycia) rent─Ö rodzinn─ů (ZUS mo┼╝e przed┼éu┼╝y─ç wyp┼éacanie renty do ko┼äca roku szkolnego) oraz ┼Ťrodki na kontynuowanie nauki z MOPS (do dnia urodzin). Alimenty powinny by─ç Ci wyp┼éacane do momentu, kiedy b─Ödziesz w stanie utrzymywa─ç si─Ö samodzielnie.

 

Jako ucze┼ä masz prawa i obowi─ůzki. Wiedz─Ö o nich mo┼╝esz uzyska─ç w swojej szkole. Zapytaj o spis praw i obowi─ůzk├│w wychowawc─Ö, pedagoga szkolnego lub dyrektora. Warto zna─ç swoje obowi─ůzki, to pozwala unika─ç k┼éopot├│w. Znaj─ůc prawa i je wykorzystuj─ůc, mo┼╝esz poprawi─ç swoj─ů sytuacj─Ö.

 

Obowi─ůzki ucznia:

  • udzia┼é w zaj─Öciach edukacyjnych, przygotowywanie si─Ö do nich oraz w┼éa┼Ťciwe zachowanie w trakcie ich trwania
  • usprawiedliwianie w okre┼Ťlonym terminie i formie nieobecno┼Ťci na zaj─Öciach edukacyjnych
  • dbanie o schludny wygl─ůd oraz noszenia odpowiedniego stroju
  • warunki korzystania z telefon├│w kom├│rkowych i innych urz─ůdze┼ä elektronicznych na terenie szko┼éy
  • w┼éa┼Ťciwego zachowania wobec nauczycieli i innych pracownik├│w szko┼éy ponadpodstawowej oraz pozosta┼éych uczni├│w.

 

Prawa ucznia. Uczeń/uczennica ma prawo do:

  • nauki,
  • zapoznania si─Ö z programem nauczania, z jego tre┼Ťci─ů, celem i stawianymi wymaganiami
  • jawnej i umotywowanej oceny post─Öp├│w w nauce i zachowaniu
  • organizacji ┼╝ycia szkolnego, umo┼╝liwiaj─ůcego zachowanie w┼éa┼Ťciwych proporcji mi─Ödzy wysi┼ékiem szkolnym a mo┼╝liwo┼Ťci─ů rozwijania i zaspokajania w┼éasnych zainteresowa┼ä
  • redagowania i wydawania gazety szkolnej
  • organizowania dzia┼éalno┼Ťci kulturalnej, o┼Ťwiatowej, sportowej oraz rozrywkowej zgodnie z w┼éasnymi potrzebami i mo┼╝liwo┼Ťciami organizacyjnymi, w porozumieniu z dyrektorem
  • wyboru nauczyciela pe┼éni─ůcego rol─Ö opiekuna samorz─ůdu
  • poprawienia ocen ko┼äcowych.

 

Je┼Ťli dodatkowo chcesz wiedzie─ç co podlega ocenie, jakie s─ů dopuszczalne formy sprawdzania wiedzy, ile razy w semestrze mo┼╝esz zg┼éosi─ç nieprzygotowanie do lekcji, co daje tzw. "szcz─Ö┼Ťliwy numerek", ile prac klasowych mo┼╝esz mie─ç w jednym tygodniu, z jakim wyprzedzeniem powinny by─ç zapowiedziane oraz jakie s─ů procedury egzaminacyjne, zapoznaj si─Ö z wewn─ůtrzszkolnym systemem oceniania. Masz prawo pyta─ç. Najlepiej zwr├│─ç si─Ö do pedagoga, wychowawcy lub osoby, z kt├│r─ů masz dobry kontakt. Je┼Ťli spotkasz si─Ö z odmow─ů informacji dotycz─ůcych powy┼╝szych temat├│w, zwr├│ci─ç si─Ö o pomoc do swego opiekuna prawnego lub innej doros┼éej osoby, kt├│rej ufasz.

 

Rzecznik Praw Ucznia to osoba, do kt├│rej mo┼╝esz si─Ö zg┼éosi─ç, je┼Ťli masz poczucie, ┼╝e Twoje prawa zosta┼éy z┼éamane. Funkcjonuj─ů: Szkolny Rzecznika Praw Ucznia i Rzecznik Praw Ucznia przy Kuratoriach O┼Ťwiaty. Je┼Ťli chcesz si─Ö z nim skontaktowa─ç, znajd┼║ w Internecie lub ksi─ů┼╝ce telefonicznej numer do kuratorium w Twoim mie┼Ťcie lub najbli┼╝szym mie┼Ťcie wojew├│dzkim.

 

Czytaj wi─Öcej w dziale:
Prawa i Obowi─ůzki

 

Etapy kształcenia

Decyzje o wyborze szkoły

Decyzja, do jakiej p├│jdziesz szko┼éy, nale┼╝y do Ciebie. Nie pozw├│l, by kto┼Ť podejmowa┼é j─ů za ciebie. To moment, kiedy mo┼╝esz zada─ç sobie pytanie, jaki zaw├│d chcia┼é(a)by┼Ť wykonywa─ç w przysz┼éo┼Ťci. Odpowied┼║ na to pytanie pomo┼╝e Ci podj─ů─ç decyzj─Ö, jak─ů wybra─ç szko┼é─Ö. Je┼Ťli masz w─ůtpliwo┼Ťci, porozmawiaj z kim┼Ť, do kogo masz zaufanie: z rodzicem, opiekunem, pedagogiem szkolnym, nauczycielem lub doradc─ů zawodowym. Doradc─Ö zawodowego, czyli osob─Ö, kt├│ra mo┼╝e Ci pom├│c w wyborze odpowiedniej dla Ciebie szko┼éy, mo┼╝esz spotka─ç w Szkolnym O┼Ťrodku Kariery, Ochotniczym Hufcu Pracy (www.ohp.pl) oraz Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej (o to, gdzie jest taka plac├│wka, zapytaj pedagoga szkolnego lub poszukaj informacji w Internecie).

Po szkole podstawowej
Po uko┼äczeniu szko┼éy podstawowej rozpoczyna si─Ö nauk─Ö w trzyletnim gimnazjum – jest to obowi─ůzkowy poziom kszta┼écenia.
Po ukończeniu gimnazjum możesz kontynuować naukę w:

  • zasadniczych szko┼éach zawodowych (dwu- i trzyletnich), kt├│rych uko┼äczenie umo┼╝liwi Ci uzyskanie dyplomu potwierdzaj─ůcego kwalifikacje zawodowe (po zdaniu egzaminu), a tak┼╝e dalsze kszta┼écenie w dwuletnich uzupe┼éniaj─ůcych liceach og├│lnokszta┼éc─ůcych (kt├│re umo┼╝liwiaj─ů uzyskanie ┼Ťwiadectwa dojrza┼éo┼Ťci po zdaniu egzaminu maturalnego) lub trzyletnich technikach uzupe┼éniaj─ůcych (kt├│re umo┼╝liwiaj─ů uzyskanie dyplomu potwierdzaj─ůcego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu zawodowego, a tak┼╝e umo┼╝liwiaj─ů uzyskanie ┼Ťwiadectwa dojrza┼éo┼Ťci po zdaniu egzaminu maturalnego)
  • trzyletnich liceach og├│lnokszta┼éc─ůcych, kt├│rych uko┼äczenie umo┼╝liwia uzyskanie ┼Ťwiadectwa dojrza┼éo┼Ťci (po zdaniu egzaminu maturalnego)
  • trzyletnich liceach profilowanych, kt├│re ┼é─ůcz─ů program liceum og├│lnokszta┼éc─ůcego z nauk─ů zawodu. Ich uko┼äczenie umo┼╝liwia uzyskanie ┼Ťwiadectwa dojrza┼éo┼Ťci po zdaniu egzaminu maturalnego.
  • czteroletnich technikach, kt├│rych uko┼äczenie umo┼╝liwia uzyskanie dyplomu potwierdzaj─ůcego kwalifikacje zawodowe (po zdaniu egzaminu zawodowego), a tak┼╝e uzyskanie ┼Ťwiadectwa dojrza┼éo┼Ťci po zdaniu egzaminu maturalnego.

 

Ochotniczy Hufiec Pracy  www.ohp.pl
Mo┼╝esz r├│wnie┼╝ realizowa─ç obowi─ůzek szkolny w Ochotniczym Hufcu Pracy. To dobre miejsce dla Ciebie, je┼Ťli:

  • chcesz obowi─ůzek nauki ┼é─ůczy─ç z nauk─ů zawodu i prac─ů zarobkow─ů,
  • masz uko┼äczone 15 lat i op├│┼║nienie edukacyjne,
  • potrzebujesz wsparcia w wyborze odpowiedniej drogi zawodowej.
  • OHP to r├│wnie┼╝ dobre miejsce dla os├│b, kt├│re zdecydowa┼éy si─Ö uzupe┼éni─ç braki w wykszta┼éceniu. Ko┼äcz─ůc go, masz otwart─ů drog─Ö do kontynuowania nauki w technikum, liceum i w przysz┼éo┼Ťci na studiach.


Je┼Ťli masz orzeczenie o upo┼Ťledzeniu umys┼éowym, mo┼╝esz kontynuowa─ç nauk─Ö w trzyletniej szkole specjalnej przysposabiaj─ůcej do pracy. Taka szko┼éa przewidziana jest dla uczni├│w z upo┼Ťledzeniem umys┼éowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz dla uczni├│w z niepe┼énosprawno┼Ťciami sprz─Ö┼╝onymi. Jej uko┼äczenie umo┼╝liwia uzyskanie ┼Ťwiadectwa potwierdzaj─ůcego przysposobienie do pracy.

Szko┼éa policealna umo┼╝liwia osobom posiadaj─ůcym wykszta┼écenie ┼Ťrednie uzyskanie dyplomu potwierdzaj─ůcego kwalifikacje zawodowe po zdaniu egzaminu zawodowego.

Studia
Je┼Ťli chcia┼é(a)by┼Ť rozpocz─ů─ç studia, pami─Ötaj, ┼╝e podstawowym kryterium przyj─Öcia s─ů wyniki egzaminu maturalnego, jednak warunki i tryb rekrutacji na poszczeg├│lne kierunki ustala senat danej uczelni i podaje je do publicznej wiadomo┼Ťci nie p├│┼║niej ni┼╝ do 31 maja roku poprzedzaj─ůcego rok akademicki, kt├│rego dana uchwa┼éa dotyczy. Informacje dotycz─ůce kryteri├│w przyjmowania na dany kierunek, znajdziesz na stronie internetowej lub w dziekanacie uczelni. Dobrym momentem na poznanie oferty uczelni s─ů Drzwi Otwarte organizowane cyklicznie raz w roku.

Studia podyplomowe i doktoranckie
Ko┼äcz─ůc studia mo┼╝esz dalej rozwija─ç swoj─ů wiedz─Ö i umiej─Ötno┼Ťci oraz podnosi─ç swoje kwalifikacje na studiach podyplomowych. Uko┼äczenie ich zwi─Ökszy Twoj─ů atrakcyjno┼Ť─ç na rynku pracy. To r├│wnie┼╝ szansa na przekwalifikowanie si─Ö, a nawet zmian─Ö dotychczas wykonywanego zawodu.

Studia doktoranckie daj─ů mo┼╝liwo┼Ť─ç uzyskania zaawansowanej wiedzy w okre┼Ťlonej dziedzinie nauki, przygotowuj─ů do samodzielnej dzia┼éalno┼Ťci badawczej oraz uzyskania stopnia naukowego doktora. To tak┼╝e szansa na realizacj─Ö ciekawych i innowacyjnych projekt├│w naukowo-badawczych.
 

Schemat systemu edukacji w Polsce

 

Centrum Kszta┼écenia Ustawicznego i Praktycznego to plac├│wki o┼Ťwiaty doros┼éych. Mo┼╝na w nich podnie┼Ť─ç swoje kwalifikacje zawodowe lub uzupe┼éni─ç wykszta┼écenie czy te┼╝ podej┼Ť─ç do egzamin├│w na tytu┼éy kwalifikacyjne robotnika i mistrza w zawodzie.
 

Stypendia

Formy pomocy dla student├│w. Pami─Ötaj, ┼╝e ka┼╝da uczelnia wy┼╝sza pa┼ästwowa lub prywatna powinna zapewni─ç mo┼╝liwo┼Ťci wsparcia os├│b studiuj─ůcych. Ustawa wymienia nast─Öpuj─ůce:

  • stypendium socjalne,
  • stypendium specjalne dla os├│b niepe┼énosprawnych,
  • stypendium za wyniki w nauce lub sporcie,
  • stypendium na wy┼╝ywienie,
  • stypendium mieszkaniowe,
  • zapomogi.


Stypendia motywacyjne Je┼Ťli osi─ůgasz dobre wyniki w nauce lub realizujesz swoje pasje (naukowe, artystyczne lub sportowe) mo┼╝esz ubiega─ç si─Ö o stypendia oferowane przez organizacje pozarz─ůdowe. Takie zestawienie mo┼╝esz znale┼║─ç na stronie: www.mojestypendium.pl.
 

Pomocne informacje mo┼╝na znale┼║─ç te┼╝ na stronach:
Fundacji Edukacyjnej Przedsi─Öbiorczo┼Ťci www.fep.lodz.pl
Akademii Rozwoju Filantropii www.filantropia.org.pl
Fundacji Wojciecha Niewiadomskiego o lepsze jutro www.olepszejutro.pl
Fundacji Dzie┼éo Nowego Tysi─ůclecia www.dzielo.pl

 

Najcz─Ö┼Ťciej zadawane pytania

Co to jest Kuratorium O┼Ťwiaty?
Kuratorium O┼Ťwiaty to organ, kt├│ry kontroluje prac─Ö szko┼éy.

  • Uzyskasz w nim informacje:
    • o egzaminach,
    • o naborze do szk├│┼é,
    • o konkursach przedmiotowych, daj─ůcych mo┼╝liwo┼Ť─ç zdobycia dodatkowych punkt├│w potrzebnych przy naborze do szk├│┼é ┼Ťrednich.
  • Tu mo┼╝esz odwo┼éa─ç si─Ö od wyniku egzaminu.
  • Tu mo┼╝esz si─Ö zg┼éosi─ç z pro┼Ťb─ů o pomoc, je┼Ťli masz poczucie, ┼╝e nie uzyskujesz jej w szkole.
  • Masz mo┼╝liwo┼Ť─ç skorzystania z mediacji w sytuacjach trudnych zwi─ůzanych ze sprawami szkolnymi.



Jak mogę zmienić szkołę?
Je┼Ťli chcesz zmieni─ç szko┼é─Ö zastan├│w si─Ö, DLACZEGO CHCESZ TO ZROBI─ć. MO┼╗E POTRZEBUJESZ POMOCY W DOKONANIU TRAFNEGO WYBORU? SPOKOJNIE PODEJMIJ DECYZJ─ś.
ZMIANA SZKO┼üY NIE MO┼╗E BY─ć RECEPT─ä NA NIEPOWODZENIA!
W przypadku niepowodze┼ä zg┼éo┼Ť si─Ö do pedagoga szkolnego lub porozmawiaj z osob─ů, do kt├│rej masz zaufanie. Je┼Ťli nadal jeste┼Ť przekonany/a do tego pomys┼éu, przede wszystkim musisz wiedzie─ç, do jakiej szko┼éy chcesz si─Ö przenie┼Ť─ç. Je┼Ťli znalaz┼ée┼Ť/a┼Ť ju┼╝ now─ů szko┼é─Ö, musisz uzyska─ç zgod─Ö jej dyrektora na przyj─Öcie Ci─Ö do grona uczni├│w. Potem trzeba przenie┼Ť─ç papiery (┼Ťwiadectwo i arkusz ocen). Dopytaj te┼╝ o warunki przyj─Öcia (w niekt├│rych przypadkach b─Ödziesz musia┼é/a zda─ç dodatkowe egzaminy).

Kiedy mog─Ö wyst─ůpi─ç o egzamin poprawkowy?
Mo┼╝esz wyst─ůpi─ç z pro┼Ťb─ů o egzamin klasyfikacyjny (je┼Ťli by┼ée┼Ť/a┼Ť nieklasyfikowany/a z powodu usprawiedliwionej nieobecno┼Ťci), poprawkowy (je┼Ťli uzyska┼ée┼Ť/a┼Ť ocen─Ö niedostateczn─ů) i sprawdzaj─ůcy (je┼Ťli nie jeste┼Ť zadowolony/a z uzyskanej oceny). Je┼╝eli kt├│ra┼Ť z tych sytuacji dotyczy Ciebie, Ty albo Twoi opiekunowie powinni┼Ťcie z┼éo┼╝y─ç podanie do Dyrektora szko┼éy o zgod─Ö na przyst─ůpienie do egzaminu. Pami─Ötaj, ┼╝e w wyj─ůtkowych przypadkach Rada Pedagogiczna mo┼╝e wyrazi─ç zgod─Ö na egzamin poprawkowy z dw├│ch przedmiot├│w
 

 

Czytaj wi─Öcej w dziale:
Zapytaj - doradztwo